Ciepłomierze

Licznik ciepła (ciepłomierz/chłodomierz) – to przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru zużycia energii w instalacjach ogrzewania lub chłodzenia użytkowanych w obiektach mieszkalnych, biurowych lub przemysłowych. Powszechnie używaną jednostką energii w rozliczeniach jest gigadżul [GJ].

Na licznik ciepła/chłodu jako złożony system pomiarowy składają się następujące moduły:

• przetwornik przepływu – mechaniczny (skrzydełkowy, śrubowy, wolumetryczny – objętościowy) lub ultradźwiękowy licznik pomiaru objętości przepływającego czynnika grzewczego,
• czujniki pomiaru temperatury zasilania i powrotu czynnika grzewczego,
• przelicznik – cyfrowy układ przeliczający mierzone wartości na ilość przepływającego ciepła/chłodu.

Ciepłomierz mierzy ilość energii jaką oddaje gorąca woda schładzając się przy ogrzewaniu np. pomieszczeń. Mierzona jest objętość wody, która przepłynęła oddając ciepło oraz dwie temperatury wody: przed schłodzeniem i po schłodzeniu. Energia ta jest proporcjonalna do objętości wody i różnicy temperatur pomiędzy zasilaniem a powrotem.

Ciepłomierz winien być zamontowany zgodnie z instrukcją sporządzoną przez producenta. Miejsce wbudowania ciepłomierza powinno być łatwo dostępne do montażu, demontażu i obsługi, wygodne dla odczytu, wyodrębnione z pomieszczeń użytkowo-gospodarczych. Ciepłomierz musi być umiejscowiony w taki sposób, aby był chroniony przed uderzeniami, wibracjami i oddziaływaniem pola elektromagnetycznego, bo może to zakłócać działanie urządzenia. Dobrze jest przed i za ciepłomierzem zainstalować armaturę odcinającą. Na dokładność wskazań ciepłomierza mogą mieć wpływ zakłócenia przepływu występujące przed lub za przetwornikiem, spowodowane w szczególności obecnością armatury zaburzającej przepływ np. kolanek, zaworów lub pomp - instalacja powinna być wyposażona w proste odcinki rurociągu przed przetwornikiem lub za nim o długościach wynikających z przetwornika i zaleceń producenta, tak aby błędy wskazań ciepłomierza mieściły się w zakresie błędów granicznych dopuszczalnych.

Odczyt może być dokonany wzrokowo- manualnie z wyświetlacza ciepłomierza, bądź za pomocą modułów zdalnego odczytu.

Jednostki energii do wyboru przez klienta: GJ, kWh albo Gcal.

Zgodnie z temperaturami podanymi w danych technicznych w karcie katalogowej. Rozróżnia się temperaturę otoczenia w której pracuje ciepłomierz i wynosi ona 5 - 55°C  i temperaturę wody grzewczej, która jest różna dla różnych przetworników przepływu stosowanych w ciepłomierzach. Np. dla ciepłomierza kompaktowego Elf 2 powinna zawierać się w granicach  0,1 -90°C, a dla przetworników ultradźwiękowych do ciepłomierzy rozłącznych z przelicznikiem Faunem powinna zawierać się w granicach 5 - 130°C   (dla DN15-DN20) lub 5 - 150°C  (dla DN25-DN100)

Ciepłomierze kompaktowe są zwartymi urządzeniami, które zawierają: przepływomierz, układ przeliczający oraz parę czujników temperatury z której  jeden z czujników zabudowany jest w korpusie przetwornika, a drugi czujnik montowany jest na odpowiedniej rurze powrót/zasilanie w trójniku. Posiadają jedno zatwierdzenie do pomiarów dla całego urządzenia.

Ciepłomierze hybrydowe różnią się tym od kompaktowych, że układ przeliczający może być zdejmowany z przetwornika przepływu i montowany np. na ścianie, ale cały czas jest połączony z przetwornikiem nierozłącznym przewodem.

Ciepłomierze rozłączne składają się z 3 niezależnych urządzeń: przelicznika, przetwornika przepływu i czujników temperatury połączonych z przelicznikiem rozłączanymi przewodami . Cechą charakterystyczną ciepłomierzy rozłącznych jest możliwość zastosowania komponentów różnych producentów przy uwzględnieniu pełnej kompatybilności.
Każde ze składowych urządzeń posiada własne zatwierdzenie.

Ważność procedury oceny zgodności (legalizacji pierwotnej) liczona jest od 1 grudnia roku w którym oznaczenie zostało naniesione na przyrządzie podczas dokonywania oceny zgodności. Ważność legalizacji pierwotnej po ocenie zgodności wynosi 5 lat (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 marca 2019 r. oraz na podstawie art. 9 pkt 1–5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2019 r. poz. 541 i 675). Jeżeli ocena zgodności  utraci ważność – ciepłomierz nie może stanowić podstawy rozliczeń.

Ciepłomierz po legalizacji wtórnej ma cechę legalizacyjną składającą się z dwóch plomb. Na jednej z plomb jest podany rok a na drugiej miesiąc, tak wyznaczony termin określa końcową pięcioletnią datę okresu ważności legalizacji wtórnej która przypisana jest do danego urządzenia pomiarowego. Jeżeli ocena zgodności utraci ważność – ciepłomierz nie może stanowić podstawy rozliczeń.

Tak. Odczyt zdalny bezprzewodowy jak i przewodowy nie jest szkodliwy dla zdrowia. Potwierdzają to deklaracje zgodności wydane dla radiowych modułów komunikacyjnych wydane przez Producenta, na podstawie określonych Dyrektyw europejskich oraz norm zharmonizowanych.

Tak. Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie rozliczania kosztów zakupu ciepła do budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe, jest Ustawa Prawo Energetyczne (Dz. U. z dnia 19 kwietnia 2021 r. poz 716 (jednolity tekst ustawy). Dokładnie, artykuł 45a ustęp 8 stanowi, że koszty te mogą być rozliczane za pomocą metod wykorzystujących wskazania ciepłomierzy(…).W kolejnym fragmencie (ust. 9) wspomniana Ustawa mówi, iż właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła, tak aby „(…) stymulowała energooszczędne zachowania oraz zapewniała ustalanie opłat, o których mowa w ust. 4, w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na ogrzewanie (…)”.